top
: مجله تاریخی

تهران قدیم – تهران جدید

  یکی از مکان‌های تاریخی در شهر تهران که هم‌اکنون متاسفانه در حصار ساخت‌وسازهای مدرن، جاه‌و‌جلالش را از دست داده، مجموعه تاریخی ارگ است. بهتر است بدانیم که نام ارگ به دوران تصرف تهران توسط افغان‌ها بازمی‌گردد. قضیه از...
   ادامه مطلب

تیمور لنگ و قتل عام مردم اصفهان

در۷۹۰ه.ق ۲۷ اوت ۱۳۸۷ میلادی تیمور لنگ اصفهان را فتح کرد ولی به سبب آنکه عده ای از مردم اصفهان بر ضد او شورش کردند و مامورین وصول باج را کشتند، دستور قتل عام مردم را صادر کرد. مورخین نوشته اند که هفتاد هزار نفر از مردم کشته شدند...
   ادامه مطلب

اسماعیلیان‌ الموت‌

نگون‌ بختی‌ اسماعیلیان‌ الموت‌ (حشّاشّین‌)! ۸-۱- اینجا ما بر «رمان‌ پلیسی‌» (۱) که‌ به‌ علت‌ فقدان‌ متنهای‌ اصیل‌، مدتهای‌ طولانی‌ بر نام‌ اسماعیلیه‌ و به‌ ویژه‌ خاطره‌ی‌ الموت‌ سایه‌ افکنده‌ بود، تأکید نخواهیم‌...
   ادامه مطلب

جاده ابریشم و مبادلات فرهنگی بین چین و ایران

-  ” جاده ابریشم ” بعنوان یک پدیده تاریخی فرهنگی پیچیده ، تقریباً کلیه عوامل در جهت حفظ جامعه بشر را شامل بوده است.  جاده ابریشم در طول هزاران سال ، نه تنها صفحه درخشانی در تاریخ جهان گشوده ، بلکه بدنبال رشد جامعه بشری...
   ادامه مطلب

معرفى و نقد سفرنامه ابن فضلان

سفرنامه نویسى سابقه دیرینه اى دارد. و برخى مناطق و سرزمین ها به دلیل برخوردارى از ویژگى هاى دینى، سیاسى، اقتصادى و… جذابیت بیشترى براى سفر داشته، از این رو سفرنامه هاى چندى درباره آن مکان ها به نگارش درآمده است. امّا برخى...
   ادامه مطلب

جمشید جم

جمشید یکی از پادشاهان اسطوره‌ای ایرانی‌است و قدمتی بس کهن دارد. نام او در اوستا و متون پهلوی و متنهای دوران اسلامی آمده‌است. در اسطوره‌های ایرانی کارهایی سخت بزرگ به او نسبت داده شده‌است. در شاهنامه، جمشید، فرزند طهمورث...
   ادامه مطلب

شادی و سوگ در ایران باستان

ریشه این چیستان را باید در دین روزگار باستان جستحو کنیم .به گفته “گاثاها” (سرودهای زرتشت) در آغاز آفرینش دو گوهر در جهان بوده است یکی در خرد و اندیشه نیک و ورجاوند (جاویدان) و دیگری گوهری زشت و بدخواه و تباهگر، گوهر نیک...
   ادامه مطلب

سرو کاشمر

سرگذشت سرو کاشمر یا کشمر را غالباً شنیده اید سروی که روایت بود پیامبر باستانی ایران، اشو زرتشت آن را با دست خود از بهشت آورده و در زمین کاشمر کاشته است و حکیم فردوسی در مورد آن میفرماید:  یکی شاخ سرو آورید از بهشت    بدروازه...
   ادامه مطلب

تخت جمشید وارث داریوش بزرگ

با مرگ داریوش سوم و با توجه به اینکه از مردان بالغ هخامنشى هیچکس باقى نمانده بود که ادعاى پادشاهى کند و همچنین پیروزى نظامى اسکندر مقدونى و فتح تمام ایالات تابع امپراتورى ایران ، به طور قطعى سلسله هخامنشیان منقرض شد. بدون...
   ادامه مطلب

تغییر ورودى تخت جمشید و ساخت دروازه ملل در زمان خشایارشا

در نقشه اولیه تخت جمشید جهت ورود به صفه بایستى از سمت جنوب و از طریق پلکانى که در آن سمت ساخته شده بود گذشت. با تکمیل تچر و آپادانا ، خشایارشا که طرح توسعه جدیدى در سر مى‌پروراند دستور داد که پلکان جدیدى در سمت غربى صفه رو به...
   ادامه مطلب

القاب بانوان دربار هخامنشى / مادر شاه (میترو بازیلیوس)

«ما مى مانیم» و اصطلاح دومى که در سوگنامه « پارسیان » اثر آشیل به کار رفته است ، یعنى «مادر شاه». این اصطلاح در منابع یونانى  مکرر استفاده شده است. افلاطون به آمستریس مادر اردشیر اول با عنوان « مادر شاه » اشاره مى کند (الکبیادیس...
   ادامه مطلب

پاسارگاد

  نام پاسارگاد معنی ساده ای دارد ولی ایرانشناسان نتوانسته اند این نام ساده را معنی کنند و برایش معنی غیر منطقی پشت کوه ارکادی را مطرح نموده اند. در زبان فارسی کلمه پاسار بر جای نماده است. ولی در زبان ترکی آذری که جانشین زبانهای...
   ادامه مطلب

کشتی حضرت نوح کجاست؟

  ۱۷ سال از آخرین تحقیقات در منطقه ای که منسوب به وجود کشتی حضرت نوح است،  گذشت و هیچ اکتشافی تا سال ۱۹۷۶ انجام نگرفت. در سال ۱۹۷۶ یک باستان شناس آمریکایی به نام «ران ویت» تحقیقات جدید خود را در منطقه آغاز کرد. او بسیار زود دریافت...
   ادامه مطلب

ولنتاین یا سپندارمذگان ؟!

مگر عشق باستانی ایرانی قابل قیاس است با عشق های مدرن و امروزیِ فرنگی؟ عشقی که نمادش زمین است با آن بخشندگی بی انتهایش؟! سپندارمذ ، فرشته‌ی نگاهبان زمین است و زمین مادر مخلوقات، مادری که بدون هیچ چشم‌داشتی فرزندانش را در دامان...
   ادامه مطلب

اولین کسی که بستنی خورد!

اگر علت همه اختراعات بشر را احتیاج انسان بدانیم، بدون تردید علت اختراع بستنی چیزی جز گرما نبوده است؛ هر چند که در تاریخ ، اشاره ای به گرما به عنوان علت اختراع بستنی نشده است . از این موضوع که بگذریم، تار یخ درست شدن بستنی به...
   ادامه مطلب

اولین بانکها به چه منظور ایجاد شدند؟

  در قرون وسطی صرافان ایتالیایی کار خود را در خیابان روی نیمکت های کوچک و بزرگ انجام می دادند که در زبان ایتالیایی به این نیکمت ها « پانکو» می گفتند. کلمه بانک از این لفظ گرفته شده است. در بابـِل قدیم، مصر و یونان بانکدار وجود...
   ادامه مطلب

روزی که امیرکبیر به‌شدت گریست

سال ۱۲۶۴ قمری، نخستین برنامه‌ی دولت ایران برای واکسن‌زدن به فرمان امیرکبیر آغاز شد. در آن برنامه، کودکان و نوجوانان ایرانی را آبله‌کوبی می‌کردند.  اما چند روز پس از آغاز آبله‌کوبی، به امیرکبیر خبر دادند که مردم از روی ناآگاهی...
   ادامه مطلب

شاه عباس

شاه عباس اول صفوى «۹۹۶ – ۱۰۳۸ ق / ۱۵۸۸ – ۱۶۲۹ م» شاه عباس در رمضان «۹۷۸ ق / فوریه ۱۵۷۱ م» در هرات دیده به جهان گشود. هنگام ولادت او، پدرش محمد میرزا حکومت هرات داشت. سالهاى کودکى عباس در همین تختگاه پر آوازه خراسان گذشت؛...
   ادامه مطلب

از داریوش کبیر چه میدانید؟

آیا میدانید : اولین سیستم استخدام دولتی به صورت لشگری و کشوری به مدت۴۰ سال خدمت و سپس بازنشستگی و گرفتن مستمری دائم را کورش کبیر در ایران پایه گذاری کرد آیا میدانید : کمبوجبه فرزند کورش بدلیل کشته شدن ۱۲ ایرانی در مصر و اینکه...
   ادامه مطلب

۱۶ مهارت صحبت در جمع:

در زندگی همه‌ی ما، مواقعی وجود دارد که باید در حضور چند نفر راجع به مسأله‌ای صحبت کنیم. ممکن است این صحبت در جلسه یا کنفرانسی باشد که رسمیت داشته باشد و ممکن هم هست که در یک جمع خانوادگی یا در محیط کار بخواهیم برای دوستان و...
   ادامه مطلب

درسی از تاریخ

  آن‌گاه که ملتی، باورمندی به فرهنگ ملی و آگاهی از پیشینه‌ی تاریخ-اخلاقی خود را از دست بدهد و در حافظه‌ی تاریخی‌اش ایجاد اختلال شود و یا در آن ابهام و انحراف‌های شناختی به‌وجود آورند، و در نتیجه از تاریخ خود، ناآگاه و یا...
   ادامه مطلب

تاریخچۀ تکامل پرچم ایران

نخستین اشاره در تاریخ اساطیر ایران به وجود پرچم، به قیام کاوه آهنگر علیه ظلم و ستم آژی دهاک(ضحاک) بر میگردد. در آن هنگام کاوه برای آن که مردم را علیه ضحاک بشوراند، پیش بند چرمی خود را بر سر چوبی کرد و آن را بالا گرفت تا مردم گرد...
   ادامه مطلب

تاریخچه نام کشور ایران

ائریه – ائیرین – آریاورته – آورته – آریا ویج – ایرانویج – ایران ویژ – اریانه – اران – پرس ایران – Persia – IRAN به آن گروه از آریایی‌ها که مهاجرت نکردند و در «ناف جهان» که به‌زبان اوستایی «ائیرینه‌وئیجنگه»(airyana-vaējangh)...
   ادامه مطلب

پایان یک تمدن باستانی با بکار بردن چند صد تفنگدار

هرناندو کورتز Hernando Cortez افسر اسپانیایی روز ۱۳ اوت سال ۱۵۲۱ میلادی با تصرف مجدد شهر تنوچتیتلان Tenochtitlan (مکزیکوسیتی امروز) به عمر امپراتوری متمدن آزتک Aztec در مکزیک که در زمینه علم و هنر پیشرفت چشمگیر داشت پایان داد. برتری اسپانیائی...
   ادامه مطلب

روزی که چین با ایران همسایه شد

۱۳ اوت سال ۹۴ میلادی، ارتش چین کار تصرف منطقه دره رود «تاریمTarim» و نواحی اطراف آن از جمله (کاشغرستان و قره شهر امروز) را تکمیل کرد و در شمالشرقی منطقه فرارود (ماوراء النهر و به قول جغرافیون غرب؛ آسیای میانه) با ایران همسایه دیوار...
   ادامه مطلب

آب‌شناسی (دانش هیدرولوژی) در ایران باستان

جهش امپراتوری شکوهمند ایرانیان در زمان هخامنشیان و تعالی و ترقی آن در زمان ساسانیان، و دیرپایی این تمدن مدیون دانش آب‌شناسی ایرانیان یود. مردمان ایران‌زمین از دیرباز به ارزش آب به عنوان ماده‌ای زندگی‌بخش و ارزشمند آگاهی...
   ادامه مطلب

جایگاه نجوم, تقویم و گاهشمارى در اندیشه تاریخ نگارى مسعودى

على بن حسین مسعودى مورخ و متفکر نامدار قرن چهارم از نادر مورخانى است که روش هاى نوینى را در تاریخ نگارى اسلامى متداول ساخت و با تلفیق دانش تاریخ و جغرافیا, پیوندى استوار میان این دو که در واقع پیوند میان زمان و مکان بود ایجاد...
   ادامه مطلب

مکان های دیدنی اصفهان

    آتشگاه کوه کم ‏ارتفاعى است در هشت کیلومترى مغرب اصفهان، که قسمت بالاى آن را ویرانه‏ هایى از خشت ضخیم و محکم تشکیل داده و به گفته مورخین یکى از آتشکده‏ هاى معروف اصفهان بوده است. اگرچه تعیین تاریخ قطعى ساختمان مشکل مى‏نماید،...
   ادامه مطلب

بنای تاریخی فیل سنگی لاویج

 یکی از افسانه های تاریخی که در میان مردم لاویج نور رواج دارد و پرده از یک اسطوره ی مذهبی بر می دارد این است که امام حسن(ع) به این دیار سفر کرده بود. این نکته در مضمون دوبیتی ای منسوب امیر پازواری نیز دیده می شود وآنچه در افواه...
   ادامه مطلب

خلیج فارس در گذرگاه تاریخ

یازدهم اردیبهشت ماه مصادف با «روز ملى خلیج فارس» است تا این روز مناسبى باشد براى تمرکز اذهان ایرانیان که نه تنها در سرزمین مادرى بلکه در همه واحدهاى جغرافیایى محل زیست خود در گستره اى به وسعت سراسر گیتى به پاسداشت نمادى از...
   ادامه مطلب

« Previous Entries Next Entries »